Kasık fıtığı, karın duvarının kasık bölgesindeki zayıf bir alandan karın zarından oluşan bir kese ile birlikte yağ dokusu, omentum veya bağırsak gibi karın içi yapıların dışarı doğru çıkmasıdır.
Fıtık, kasıkta görülen veya elle hissedilen bir şişliğe neden olabilir. Ancak küçük ya da gizli fıtıklarda belirgin bir şişlik bulunmayabilir ve yalnızca ağrı, basınç veya çekilme hissi görülebilir.
Şişlik çoğunlukla ayakta durma, öksürme, ıkınma veya ağır kaldırma sırasında belirginleşir. Yatınca veya hafif bir basınçla karın içine dönebilir. Karın içine dönebilen fıtıklara “redükte edilebilir fıtık” denir.
Kasık bölgesinde inguinal ve femoral olmak üzere iki temel fıtık grubu bulunur.
İndirekt inguinal fıtık kasık kanalının içinden ilerler. Doğuştan var olan anatomik bir yatkınlık erişkin dönemde fıtığa neden olabilir. Erkeklerde testis torbasına kadar uzanabilir.
Direkt inguinal fıtık kasık kanalının arka duvarındaki zayıf bölgeden çıkar. Yaşla birlikte karın duvarında gelişen zayıflıkla ilişkili olabilir; ancak yalnızca ileri yaşta görülmez.
Femoral fıtık, femoral venin medialinde bulunan femoral kanaldan çıkar. İnguinal fıtığın bir alt tipi değildir.
Kadınlarda inguinal fıtıklar yine daha sık görülmekle birlikte femoral fıtığın göreli sıklığı erkeklere göre daha yüksektir. Femoral fıtıkların sıkışma ve boğulma riski daha fazla olduğundan zamanında cerrahi değerlendirme önemlidir.
Kasık fıtığı genellikle karın duvarındaki yapısal yatkınlık ile zaman içinde karın duvarına binen yüklerin birleşmesi sonucunda gelişir.
Riski artırabilen etkenler şunlardır:
Ağır kaldırma veya fiziksel zorlanma tek başına fıtık oluşturmak zorunda değildir; ancak mevcut zayıf alandaki fıtığı görünür hale getirebilir veya belirtileri artırabilir.
Kasık fıtığı şu belirtilere yol açabilir:
Bazı fıtıklar hiçbir belirtiye neden olmayabilir. Kasık ağrısı her zaman fıtıktan kaynaklanmaz; kas, tendon, kalça eklemi, sinir veya üreme-idrar sistemi hastalıkları da benzer şikâyetlere yol açabilir.
Fıtık içeriğinin karın içine geri dönememesine sıkışmış fıtık denir. Sıkışan bağırsak veya diğer dokunun kan dolaşımı bozulursa boğulmuş fıtık gelişir.
Boğulmuş fıtık bağırsak dokusunun zarar görmesine ve delinmesine neden olabilen cerrahi bir acildir.
Aşağıdaki belirtilerden biri varsa zaman kaybetmeden acil servise başvurulmalıdır:
Ağrılı ve içeri gitmeyen bir fıtık zor kullanılarak bastırılmamalıdır.
Belirgin kasık fıtığında tanı çoğunlukla muayeneyle konulur. Muayene genellikle hasta ayaktayken ve öksürme ya da ıkınma sırasında yapılır. Her iki kasık ve erkeklerde testis torbası değerlendirilir.
Şişlik belirgin değilse veya kasık ağrısının nedeni anlaşılamıyorsa ultrasonografi kullanılabilir. Ultrasonografi sonuç vermediği halde fıtık kuşkusu devam ediyorsa dinamik manyetik rezonans veya bilgisayarlı tomografi gibi ileri incelemeler gerekebilir.
Görüntüleme her hastada zorunlu değildir.
Fıtığı anatomik olarak onaran tek yöntem ameliyattır. İlaçlar, egzersiz veya kasık bağı fıtık açıklığını kapatmaz. Bununla birlikte her kasık fıtığının tanı konulduğu anda ameliyat edilmesi gerekmez.
Belirtisi olmayan veya günlük yaşamı kısıtlamayan çok hafif belirtileri bulunan seçilmiş erişkin erkeklerde, olası riskler anlatılarak düzenli takip düşünülebilir.
Takip sırasında:
durumlarında ameliyat yeniden değerlendirilir.
Takip edilen hastaların önemli bir bölümü ilerleyen yıllarda artan şikâyetler nedeniyle ameliyat olabilir.
Takip kararı femoral fıtıklar, gebe olmayan kadınlardaki kasık fıtıkları ve çocuklar için aynı şekilde uygulanmaz. Bu gruplarda sıkışma riskine karşı zamanında cerrahi değerlendirme gerekir.
Kasık bağı veya fıtık kemeri, ameliyat olamayan ya da ameliyatı geçici olarak erteleyen seçilmiş hastalarda kısa süreli rahatlama sağlayabilir. Fıtığı iyileştirmez ve komplikasyonları kesin olarak önlemez.
Yanlış kullanım ciltte hasara, ağrıya veya fıtığın sıkışmasına neden olabilir. Bu nedenle hekim değerlendirmesi olmadan kullanılmamalıdır. İleri yaş tek başına ameliyata engel değildir; hastanın genel sağlık ve anestezi riski değerlendirilmelidir.
Ameliyatın amacı, fıtık içeriğini uygun konumuna döndürmek ve karın duvarındaki zayıf alanı güçlendirmektir.
Ameliyat açık veya laparo-endoskopik yöntemle gerçekleştirilebilir.
Kasık bölgesine yapılan kesiyle fıtığa ulaşılır. Erişkinlerde en sık uygulanan açık yöntemlerden biri Lichtenstein yama onarımıdır. Uygun hastalarda lokal, bölgesel veya genel anestezi kullanılabilir.
Karın duvarındaki küçük kesilerden yapılan TEP veya TAPP yöntemlerinde yama, kasık bölgesinin arka kısmına yerleştirilir.
Bu yöntemler özellikle:
tercih edilebilir.
TEP ve TAPP arasında seçim cerrahın deneyimine, hastanın önceki ameliyatlarına ve fıtığın özelliklerine göre yapılır.
Erişkin kasık fıtıklarının çoğunda yama kullanılarak yapılan onarım standart yaklaşımdır. Yama, zayıf alanı geniş bir yüzeyde güçlendirerek fıtığın tekrarlama riskini azaltmayı amaçlar.
Bununla birlikte yama her hasta için zorunlu değildir. Seçilmiş hastalarda, yama istemeyen veya yama kullanımının uygun olmadığı durumlarda deneyimli cerrah tarafından Shouldice gibi doku onarımları uygulanabilir.
Yama kullanmanın yararları, enfeksiyon ve kronik ağrı gibi olası riskleriyle birlikte hastaya açıklanmalıdır. Çocuklardaki kasık fıtığı ameliyatları erişkinlerden farklıdır ve çoğunlukla yama kullanılmaz.
Olası komplikasyonlar şunlardır:
Komplikasyon riski fıtığın türüne, ameliyatın acil veya planlı olmasına, kullanılan yönteme, hastanın sağlık durumuna ve cerrahın deneyimine göre değişir.
Hasta, ameliyattan sonra ağrısının izin verdiği ölçüde yürümeye ve günlük hareketlerine dönmeye teşvik edilir. Masa başı işe dönüş çoğu hastada ağır fiziksel işe dönüşten daha erken olabilir.
Ağır kaldırma, spor ve işe dönüş süresi; ameliyat yöntemi, yapılan iş ve kişisel iyileşmeye göre cerrahla birlikte belirlenmelidir. Uzun süre gereksiz hareketsiz kalmak önerilmez.
Ameliyat sonrasında giderek artan ağrı, ateş, sürekli kusma, belirgin karın şişliği, yara yerinde kötü kokulu akıntı veya idrar yapamama gelişirse cerrahi ekiple iletişime geçilmelidir.
Bu içerik erişkin kasık fıtıkları hakkında genel bilgilendirme amacı taşır. Çocuklardaki kasık fıtıkları farklı değerlendirilir. Metin muayene, tanı veya kişiye özel tedavi önerisinin yerini tutmaz.
Sorunuz mu var?
Kısa bir not bırakın, e-posta ile dönüş yapalım.
Soru sor
